Revit Structure Cho Kỹ Sư Kết Cấu: Học Tới Đâu Là Đủ?

Ngày càng nhiều tin tuyển kỹ sư kết cấu ghi thêm dòng yêu cầu biết Revit. Điều này khiến không ít người hiểu nhầm rằng Revit sắp thay thế ETABS, hoặc ngược lại, rằng học Revit chỉ để vẽ cho đẹp. Cả hai cách hiểu đều sai. Bài này nói rõ Revit Structure làm được gì trong quy trình của kỹ sư kết cấu, và học tới đâu là đủ để đi làm.

Revit Structure không thay thế ETABS

Đây là điểm cần rõ trước tiên. ETABS và SAP2000 là phần mềm phân tích: chúng trả lời câu hỏi cấu kiện có đủ khả năng chịu lực không. Revit Structure là phần mềm mô hình và triển khai: nó trả lời câu hỏi cấu kiện được thể hiện, phối hợp và xuất bản vẽ ra sao.

Revit có công cụ phân tích kết cấu, nhưng gần như không ai ở Việt Nam dùng nó để tính toán thay ETABS cho nhà cao tầng. Quy trình thực tế vẫn là tính bên ETABS, ra tiết diện, rồi dựng mô hình triển khai bên Revit. Nếu bạn đang phân vân giữa hai phần mềm tính toán, xem so sánh ETABS và SAP2000.

Vậy Revit giải quyết vấn đề gì

Ba vấn đề mà bản vẽ 2D truyền thống xử lý kém, và đó là lý do tổng thầu yêu cầu hồ sơ dạng mô hình.

• →Đồng bộ bản vẽ — sửa tiết diện cột trong mô hình thì mặt bằng, mặt cắt và thống kê đều đổi theo. Với AutoCAD, mỗi lần đổi phương án là một lần rà tay toàn bộ hồ sơ, và đây là nguồn sai sót lớn nhất.
• →Phối hợp đa bộ môn — link mô hình kiến trúc và cơ điện để phát hiện va chạm trước khi ra công trường. Lỗ mở xuyên dầm phát hiện muộn luôn tốn kém hơn nhiều so với sửa trên mô hình.
• →Thống kê khối lượng — xuất bảng khối lượng bê tông, cốt thép trực tiếp từ mô hình thay vì bóc tay. Nhanh hơn và quan trọng hơn là luôn khớp với bản vẽ.

Quy trình phối hợp ETABS và Revit trong thực tế

Có hai cách làm, và cách phổ biến hơn ở Việt Nam lại là cách đơn giản hơn.

• →Cách 1 — dựng lại thủ công: tính bên ETABS, lấy kết quả tiết diện, dựng mô hình Revit độc lập. Tốn công hơn nhưng mô hình sạch và kiểm soát được. Đa số công ty làm cách này.
• →Cách 2 — liên kết hai chiều: dùng công cụ trao đổi dữ liệu giữa ETABS và Revit. Nghe hấp dẫn nhưng thực tế hay phát sinh lỗi khi mô hình phức tạp, và phải dọn lại khá nhiều. Chỉ nên dùng khi mô hình có quy tắc rõ và người làm hiểu cả hai phần mềm.

Lý do sâu xa là mô hình tính và mô hình triển khai vốn khác nhau về bản chất. Mô hình tính dùng phần tử thanh và tấm ở trục tim, đơn giản hóa nhiều chi tiết. Mô hình triển khai cần kích thước thật, lớp bảo vệ, chi tiết nút. Ép hai thứ này thành một thường tạo ra nhiều việc dọn dẹp hơn là tiết kiệm.

Bố trí cốt thép trên Revit có đáng làm không

Đây là phần gây tranh cãi nhất. Revit làm được cốt thép 3D, nhưng với nhà dân dụng thông thường thì công sức bỏ ra thường lớn hơn lợi ích, và nhiều đơn vị vẫn triển khai cốt thép bằng bản vẽ 2D truyền thống.

Cốt thép 3D đáng làm khi công trình có nút phức tạp cần kiểm tra va chạm thép thật sự, khi chủ đầu tư yêu cầu mô hình đầy đủ trong hợp đồng, hoặc khi làm cấu kiện đúc sẵn cần khối lượng chính xác tuyệt đối. Ngoài các trường hợp đó, hãy hỏi rõ phạm vi mô hình trong hợp đồng trước khi bỏ hàng trăm giờ vào việc này.

Học tới đâu là đủ để đi làm

Mức tối thiểu mà nhà tuyển dụng kỳ vọng ở một kỹ sư kết cấu biết Revit: dựng được lưới trục và cao độ tầng, tạo dầm cột sàn vách đúng tiết diện, tạo mặt bằng và mặt cắt, đặt kích thước và ghi chú, xuất bản vẽ ra khổ giấy chuẩn, và biết link mô hình bộ môn khác để kiểm tra va chạm.

Với người đã quen AutoCAD và hiểu kết cấu, phần này thường mất khoảng 1 đến 2 tháng luyện tập đều đặn. Không cần học Family nâng cao hay Dynamo ngay từ đầu, đó là thứ bổ sung sau khi đã làm được việc. Lộ trình chi tiết hơn có trong bài học Revit từ đầu trong 6 tháng.

Về thu nhập, kỹ sư kết cấu biết Revit thường được trả cao hơn khoảng 15 đến 20 phần trăm so với người chỉ dùng AutoCAD ở cùng cấp bậc, chủ yếu vì tiếp cận được nhóm dự án của tổng thầu nước ngoài. Xem thêm ở trang lương kỹ sư kết cấu.